ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΥΓΙΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΠΟΙΑ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ;

Απόσπασμα από το βιβλίο: Σχέσεις και επικοινωνία στην οικογένεια
των Λένα Γιαννακοπούλου, Σπύρος Παπατριανταφύλλου
των εκδόσεων ΑΣΗΜΆΚΗ

Όταν μιλάμε ...για υγιή ή ακόμη καλύτερα για λειτουργική οικογένεια ο νους των περισσότερων ανθρώπων πηγαίνει στην τέλεια οικογένεια. Στην πραγματικότητα όμως, λειτουργική οικογένεια δεν είναι εκείνη από την οποία απουσιάζουν τα προβλήματα, είναι εκείνη όμως της οποίας τα μέλη αναγνωρίζουν τα προβλήματα τους, ζητούν βοήθεια όταν χρειάζονται και τα αντιμετωπίζουν. Υπό αυτή την έννοια θα αναζητήσουμε χαρακτηριστικά που κάνουν κάποιες οικογένειες να είναι πιο λειτουργικές και πιο αποτελεσματικές στην διαφύλαξη των μελών από τους κινδύνους. Σε αυτές τις οικογένειες οι γονείς γνωρίζουν ότι αποτελούν μοντέλα ή πρότυπα συμπεριφοράς, ο πατέρας είναι το μοντέλο του άνδρα και η μητέρα το μοντέλο της γυναίκας, ενώ η μεταξύ τους σχέση αποτελεί το πρότυπο της σχέσης ανάμεσα στα δυο φύλλα. Κατά παρόμοιο τρόπο λειτουργεί ως πρότυπο «σχετίζεσθαι» ο τρόπος που επιλέγουν να συμπεριφέρονται οι γονείς προς τα παιδιά.

Αφού λοιπόν αυτά είναι τα πρότυπα συμπεριφοράς και επικοινωνίας που θα υιοθετούσαν τα παιδιά, πολύ λίγη σημασία έχουν οι εντολές, οι νουθεσίες, το κήρυγμα και οι απειλές. Ακόμη και αν φαινομενικά έχουν κάποιο αποτέλεσμα αυτό θα είναι σαθρό, επιφανειακό και πολλές φορές πρόσκαιρο. Εφόσον τα παιδιά δεν μαθαίνουν τόσο από αυτά που τους λένε με τα λόγια οι γονείς αλλά από αυτό που πραγματικά είναι οι ίδιοι, μεγάλο ρόλο στην διαμόρφωση του χαρακτήρα της προσωπικότητας και της οπτικής που θα αναπτύξουν τα παιδιά απέναντι στον κόσμο, διαδραματίζει η προσωπικότητα των γονέων, οι αξίες τους, η μεταξύ τους σχέση ως συζύγων και η συμπεριφορά τους προς τα παιδιά.

Οσον αφορά τα χαρακτηριστικά της υγιούς οικογένειας αυτά είναι:
• Οι γονείς αποτελούν πρότυπα οι οποίοι ακούν και επικοινωνούν.
• Με την συμπεριφορά τους τα μέλη εμπνέουν και διδάσκουν τον σεβασμό στους άλλους.
• Αναπτύσσουν κλίμα εμπιστοσύνης
• Δεν κρύβουν τα συναισθήματά τους ούτε και τα αγνοούν.
• Υποστηρίζουν αλληλοστηρίζονται και επιβεβαιώνουν ο ένας τον άλλον.
• Αναπτύσσουν τη υπευθυνότητα.
• Δεν υπάρχουν αποκλεισμένα πρόσωπα ακόμη και πρόσωπα προγόνων που έζησαν πριν από αρκετές γενιές όλα τιμούνται ανεξάρτητα από τον βίο τους.
• Δεν απαιτούν από τον εαυτό τους ούτε και από τους άλλους την τελειότητα. Αντίθετα θεωρούν τα λάθη και τις αποτυχίες ως καλές ευκαιρίες για νέα γνώση και ανάπτυξη.
• Διαθέτουν ελεύθερο χρόνο για δημιουργική επικοινωνία μέσα από το χιούμορ από το παιχνίδι ή άλλες δραστηριότητες.
• Έχουν ανεπτυγμένη την πνευματικότητα και δίνουν μεγάλη σημασία σε αυτήν.
• Οι γονείς αγνοούν συμπεριφορές που αποσκοπούν να τραβήξουν την προσοχή.
• Ενθαρρύνουν.
• Αντί να τιμωρούν αξιοποιούν τις συνέπειες των πράξεων όποιες κι αν είναι αυτές, έτσι ενισχύουν την υπευθυνότητα.
• Όταν είναι απαραίτητο αντί να τιμωρήσουν αφαιρούν προνόμια.
• Μιλούν με σεβασμό.
• Ακούν προσεκτικά.
• Αναπτύσσουν σωματική επαφή.
• Οι γονείς δεν κάνουν τις δουλειές που είναι ευθύνη των παιδιών τους.
• Δημιουργούν συμφωνίες και μέσα από αυτές ορίζονται οι συνέπειες όταν αθετούνται.